Is marketing nou geen deceptie?

De discussie of marketing nou niet gewoon gesubsidieerde massa manipulatie is of niet, is decennia lang gaande met aan beide kanten zwak beargumenteerde standpunten. let’s cut the crap.

“Dankzij marketing geven we ons geld uit aan dingen die we niet nodig hebben.” Wel degelijk waar. “Wij zijn vrij om te kiezen of we iets wel of niet kopen.” Klopt ook. “Advertenties hebben een bewezen effect op ons onderbewustzijn, het is manipulatie.” Ja en nee. En dan nog: “If anyone here is in advertising or marketing … kill yourself,” zoals Bill Hicks dat zei tijdens een van zijn comedy shows.

We zouden er over het algemeen allemaal over eens kunnen zijn dat marketing gericht op kinderen onverantwoordelijk is. En dat het aanwakkeren van emoties om producten te verkopen in bepaalde contexten erg onethisch kunnen zijn. Maar is het dan ook gerechtvaardigd om het vak marketing te beschilderen als ‘onethisch’ of zelfs ‘deceptie’? Marketing is aan het einde van de dag (met alle verschillen die de woordenboeken dragen) alles wat bedrijven ondernemen om producten en diensten aan de consument te verkopen.

Nog voor we overhaast het vak marketing gaan demoniseren, laten we onszelf eens een paar vragen stellen. Zouden wij bereid zijn meer te betalen voor het openbaar vervoer om de absentie van advertenties te compenseren? Zouden wij drie keer meer willen betalen om tv zonder reclame te kunnen bekijken? Is het niet heerlijk dat we gratis en voor niets gewoon YouTube filmpjes kunnen bekijken? Natuurlijk willen we niet meer betalen… tenzij we een sterke impuls krijgen om dat juist wel te doen.

Misschien hebben we dan daar het probleem te pakken. Is het eerlijk dat bedrijven ons ongevraagd benaderen om ons te overtuigen van hun producten? Hier antwoord op geven is niet simpel. Maar wij kunnen de effecten van marketing op een maatschappij wel beoordelen. In de ogen van marketeers is marketing een afspiegeling van de lokale cultuur. Zo maakt McDonald’s bijvoorbeeld de fout niet twee keer om rund te verkopen in streng conservatieve gebieden in India. Toch is het niet altijd even waar. Zouden er nu zoveel rokers op aarde zijn als het niet door de marketing ervan kwam?

Marketing kan zowel reactief (in de smaak van de lokale cultuur handelen) als proactief (de status-quo uitdagen) zijn. Dat gezegd hebbende is het belangrijk dat er een distinctief verschil wordt gemaakt tussen het middel en het doel. In onze economie staat groei centraal en is het van uiterste belang dat het geld rondgaat, oftewel wordt uitgegeven.

Nu is het zo dat marketing “een kunstmatige impuls creëert om producten te kopen”, zoals Hazel Henderson dat heeft benoemd. Toch zou dat niet erg hoeven te zijn zolang dit in het belang van de economie is. Wat daarentegen wel belangrijk is te benoemen, is dat waar marketing voor gebruikt wordt bepaalt of het onethisch is of niet. Of zoals Greenpeace dat mooi heeft verwoord: “marketing is als een keukenmes. Je zou er een goede maaltijd mee kunnen bereiden, of je vrouw ermee vermoorden.”

Maar laten we even kijken naar een wereld zonder advertenties. Hoe zou een startup jou moeten vertellen hoe geweldig hun idee wel niet is? Zou er überhaupt nog kans zijn voor een bedrijf met weinig kapitaal om te concurreren met een gevestigd bedrijf? Aha, concurrentie! Ja die zal ook een stuk minder zijn. Dus minder innovatie en hogere prijzen. Dan hoef ik niet eens te praten over het openbaar vervoer, de wegenbelasting, facebook (die misschien niet eens zou bestaan), en onze peperdure televisierekening.

Noah Goldstein heeft in zijn boek ‘60 secrets in the science of persuasion’ gezegd: “alleen ethisch handelen, zal leiden naar succes op lange termijn. Het is bewezen en sterk aantoonbaar dat onethisch gedrag, hoe succesvol dan ook op de korte termijn, tot afschuw zal leiden op de lange termijn.” Marketing is niet slecht, zolang we het slechte niet gaan marketen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Call Now Button